Tổng Hợp Đầy Đủ Nghị Định Và Thông Tư Luật An Toàn Lao Động

Bạn có chắc rằng môi trường làm việc tại công ty mình đã thực sự an toàn? Thực tế, nhiều sự cố lao động xảy ra chỉ vì quy định an toàn lao động chưa được cập nhật hoặc áp dụng đầy đủ. Việc hiểu rõ và tuân thủ các quy định mới nhất không chỉ bảo vệ người lao động mà còn giúp doanh nghiệp vận hành an toàn, hiệu quả và bền vững. Cùng Xsafe tìm hiểu chi tiết ngay bên dưới!

Quy định về an toàn lao động mới nhất

Quy định về an toàn lao động mới nhất

Định Nghĩa An Toàn Lao Động Là Gì?

An toàn lao động là tập hợp các biện pháp, quy định và hoạt động nhằm phòng ngừa, loại trừ hoặc hạn chế các yếu tố nguy hiểm trong quá trình lao động, qua đó bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người lao động và đảm bảo quá trình làm việc diễn ra an toàn, liên tục.

Nói cách khác, an toàn lao động tập trung vào việc ngăn ngừa tai nạn lao động, giảm thiểu rủi ro có thể xảy ra trong môi trường làm việc thông qua việc kiểm soát con người, máy móc, thiết bị, quy trình và điều kiện lao động.

Để hiểu chính xác định nghĩa mời bạn đọc tham khảo bài viết: An Toàn Lao Động Là Gì?

Khái niệm an toàn lao động

Khái niệm an toàn lao động

Các Văn Bản Hướng Dẫn An Toàn Lao Động

Luật An toàn, vệ sinh lao động được Quốc hội thông qua ngày 29/07/2015 và chính thức có hiệu lực từ năm 2016. Tính đến năm 2026, chưa có văn bản luật nào được ban hành để thay thế, vì vậy Luật An toàn, vệ sinh lao động hiện hành và mới nhất vẫn là Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015.

Nhằm cụ thể hóa và hướng dẫn thi hành Luật này, Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan đã ban hành nhiều Nghị định và Thông tư còn hiệu lực đến nay. Cụ thể như sau:

Các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015

Nghị định 44/2016/NĐ-CP: Quy định chi tiết về kiểm định kỹ thuật an toàn lao động, quan trắc môi trường lao động.
Nghị định 39/2016/NĐ-CP: Hướng dẫn một số nội dung trọng tâm của Luật An toàn, vệ sinh lao động.
Nghị định 140/2018/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính trong lĩnh vực lao động.
Nghị định 143/2018/NĐ-CP: Quy định về bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
Nghị định 58/2020/NĐ-CP: Quy định mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp vào quỹ bảo hiểm xã hội.
Nghị định 88/2020/NĐ-CP: Hướng dẫn thực hiện chế độ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp bắt buộc.
Nghị định 143/2024/NĐ-CP: Quy định chế độ bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện đối với người lao động không làm việc theo hợp đồng.

Các Thông tư hướng dẫn Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015

Thông tư 07/2016/TT-BLĐTBXH: Hướng dẫn tổ chức và triển khai công tác an toàn, vệ sinh lao động tại cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Thông tư 20/2016/TT-BLĐTBXH: Ban hành danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trong Quân đội.
Thông tư 19/2016/TT-BYT: Hướng dẫn quản lý vệ sinh lao động và chăm sóc sức khỏe người lao động.
Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH: Quy định danh mục máy móc, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động.
Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH: Ban hành danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động.
Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH: Quy định danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
Thông tư 13/2020/TT-BLĐTBXH: Hướng dẫn công tác thống kê, báo cáo, đánh giá tai nạn lao động và sự cố nghiêm trọng.
Thông tư 134/2021/TT-BQP: Ban hành các quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn đối với máy, thiết bị đặc thù trong Bộ Quốc phòng.
Thông tư 29/2021/TT-BYT: Hướng dẫn hoạt động đào tạo chuyên môn về y tế lao động.
Thông tư 28/2021/TT-BLĐTBXH: Hướng dẫn chế độ, chính sách đối với người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
Thông tư 25/2022/TT-BLĐTBXH: Quy định việc trang cấp phương tiện bảo vệ cá nhân trong lao động.
Thông tư 24/2022/TT-BLĐTBXH: Quy định chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật cho người lao động làm việc trong môi trường có yếu tố nguy hiểm, độc hại.
Thông tư 19/2023/TT-BLĐTBXH: Bổ sung danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
Thông tư 03/2025/TT-BLĐTBXH: Quy định tiêu chuẩn phân loại lao động theo điều kiện lao động.
Thông tư 25/2025/TT-BYT: Hướng dẫn thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội và Luật An toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực y tế và khám chữa bệnh.

Có thể xem tại đây để biết: an toàn vệ sinh lao động là gì

Quy Định Về An Toàn Lao Động Trong Doanh Nghiệp

Thực hiện các quy định về an toàn lao động là bắt buộc đối với tất cả tổ chức, doanh nghiệp theo Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành. Các quy định này xác định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của cả người sử dụng lao động và người lao động trong việc duy trì môi trường làm việc an toàn, phòng ngừa tai nạn và bệnh nghề nghiệp.

Quy định người sử dụng lao động và người lao động

Trách nhiệm của người sử dụng lao động:

Theo Điều 7 và Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động, người sử dụng lao động chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức, duy trì và đảm bảo điều kiện làm việc an toàn. Cụ thể:

Xây dựng và triển khai quy chế an toàn lao động phù hợp với đặc điểm sản xuất và công việc.
Tổ chức huấn luyện an toàn lao động định kỳ cho toàn bộ người lao động.
Cung cấp đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân (PPE) đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.
Đánh giá rủi ro và thực hiện các biện pháp phòng ngừa, cải thiện môi trường lao động.
Điều tra, báo cáo tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, đồng thời thực hiện biện pháp khắc phục.
Vi phạm các nghĩa vụ trên có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu hình sự tùy mức độ.

Nghĩa vụ của người lao động:

Người lao động có trách nhiệm bảo vệ bản thân và đồng nghiệp khi làm việc:
Tuân thủ nghiêm quy trình và hướng dẫn an toàn lao động, không tự ý thay đổi hay vận hành thiết bị sai mục đích.
Sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động do doanh nghiệp cấp phát.
Báo cáo kịp thời các nguy cơ, rủi ro hoặc sự cố cho quản lý hoặc bộ phận an toàn.
Tham gia đầy đủ các khóa huấn luyện và bồi dưỡng về an toàn lao động.
Vi phạm có thể dẫn đến xử lý kỷ luật theo nội quy công ty và pháp luật lao động.

Quy định về huấn luyện an toàn lao động

Huấn luyện an toàn lao động là yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp và tổ chức, áp dụng khi tiếp nhận nhân sự mới hoặc thực hiện định kỳ hàng năm. Theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP và Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH, người lao động được phân loại thành 6 nhóm để tổ chức huấn luyện phù hợp với chức năng, vị trí và mức độ rủi ro của công việc.

Đối tượng huấn luyện

Người quản lý điều hành: Giám đốc, trưởng phòng, quản đốc xưởng…
Cán bộ phụ trách an toàn lao động: Nhân sự chịu trách nhiệm về công tác ATLĐ trong doanh nghiệp.
Người lao động trực tiếp sản xuất: Làm việc tại dây chuyền, phân xưởng hoặc khu vực sản xuất.
Người lao động trong công việc yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn: Các vị trí có nguy cơ cao hoặc tiếp xúc với yếu tố nguy hiểm.
Nhân viên y tế lao động: Tham gia quản lý, giám sát sức khỏe và an toàn người lao động.
Người học nghề, tập nghề và thử việc: Đang trong quá trình đào tạo hoặc thử việc tại doanh nghiệp.

Nội dung huấn luyện

Kiến thức pháp luật: Luật An toàn, vệ sinh lao động và các quy định, văn bản hướng dẫn mới nhất.
Nhận diện rủi ro: Xác định yếu tố nguy hiểm, nguy cơ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.
Biện pháp phòng ngừa: Sử dụng an toàn máy móc, thiết bị, hóa chất và các công cụ lao động.
Kỹ năng ứng phó sự cố: Thực hành sơ cứu, thoát hiểm và xử lý tình huống khẩn cấp.

Thực hiện huấn luyện

Huấn luyện phải được tổ chức bởi các đơn vị đủ điều kiện theo quy định pháp luật.
Sau khi hoàn thành, người lao động sẽ được cấp chứng chỉ huấn luyện, có hiệu lực từ 2 đến 3 năm, tùy thuộc vào loại công việc và ngành nghề.

Quy định về thiết bị bảo hộ lao động PPE

Trang bị phương tiện bảo hộ cá nhân (PPE) là một trong những yêu cầu cơ bản để bảo đảm an toàn lao động.

Theo Thông tư 25/2022/TT-BLĐTBXH, doanh nghiệp phải:

Xác định loại PPE cần thiết dựa trên vị trí làm việc và mức độ nguy hiểm.
Cấp phát miễn phí, không được trừ vào lương người lao động.
Hướng dẫn cách sử dụng, bảo quản và thay thế định kỳ.

Các loại đồ bảo hộ lao động PPE phổ biến:

Mũ bảo hộ
Kính bảo hộ
Mặt nạ phòng độc
Khẩu trang
Găng tay bảo hộ
Giày bảo hộ
Ủng bảo hộ
Quần áo bảo hộ lao động
Áo phản quang
Dây đai an toàn
Dây cáp chống rơi
Hệ thống neo và giá treo
Bịt tai cách âm / Chụp tai
Bộ quần áo chống hóa chất

Tham khảo thêm địa chỉ bán đồ bảo hộ lao động gần bạn

Trang bị đồ bảo hộ lao động PPE trong xây dựng

Trang bị đồ bảo hộ lao động PPE trong xây dựng

Quy định về kiểm định an toàn thiết bị, máy móc

Theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP, các máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động phải được kiểm định kỹ thuật định kỳ để đảm bảo vận hành an toàn và giảm thiểu rủi ro tai nạn lao động.

Thiết bị bắt buộc kiểm định

Nồi hơi, bình chịu áp lực.
Cần cẩu, pa lăng, thiết bị nâng hạ.
Thiết bị điện cao thế, hệ thống lạnh công nghiệp.
Bồn chứa hóa chất, khí hóa lỏng và các hệ thống chứa áp lực khác.

Quy trình kiểm định

Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật và nhật ký bảo dưỡng của thiết bị.
Đo lường các thông số kỹ thuật và vận hành thử theo tiêu chuẩn.
Đánh giá mức độ an toàn, xác định các hư hỏng cần sửa chữa hoặc thay thế.
Cấp chứng nhận kiểm định, hiệu lực từ 6 đến 24 tháng tùy loại thiết bị.

Kiểm định định kỳ là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an toàn người lao động và tuân thủ pháp luật.

Quy định về phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp

Phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp là yếu tố cốt lõi trong quản lý an toàn lao động. Doanh nghiệp phải thực hiện các biện pháp sau:

Đánh giá rủi ro định kỳ và khi thay đổi công nghệ, thiết bị, môi trường làm việc.
Quan trắc môi trường lao động: nhiệt độ, ánh sáng, tiếng ồn, khí độc…
Cải thiện điều kiện làm việc: thông gió, chiếu sáng, cách nhiệt, cách âm hợp lý.
Giới hạn thời gian làm việc trong môi trường có yếu tố nguy hại.
Khám sức khỏe định kỳ và phân loại nguy cơ bệnh nghề nghiệp.
Xây dựng phương án ứng phó khẩn cấp với sự cố hóa chất, cháy nổ, sập đổ hoặc tai nạn lao động nghiêm trọng.

Quy định về xử lý sự cố & tai nạn lao động

Khi xảy ra tai nạn hoặc sự cố, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ theo quy trình pháp luật:

Sơ cứu và cấp cứu ngay lập tức, không trì hoãn.
Bảo vệ hiện trường để phục vụ điều tra.
Báo cáo kịp thời đến Sở Lao động – Thương binh và Xã hội trong vòng 24 giờ nếu tai nạn nghiêm trọng.
Lập biên bản điều tra theo mẫu chuẩn.
Thực hiện bồi thường, hỗ trợ y tế, bảo hiểm và tổ chức giám định thương tật khi cần thiết.

Biện Pháp Đảm Bảo An Toàn, Vệ Sinh Lao Động

Đảm bảo an toàn và vệ sinh lao động là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe, tính mạng người lao động và duy trì hoạt động sản xuất – kinh doanh hiệu quả. Các biện pháp này không chỉ giúp phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, mà còn nâng cao hiệu suất làm việc và uy tín doanh nghiệp.

Các biện pháp chính bao gồm:

Tuân thủ quy định pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.
Huấn luyện và đào tạo kiến thức an toàn định kỳ cho người lao động.
Trang bị phương tiện bảo hộ cá nhân (PPE) phù hợp với từng vị trí công việc.
Kiểm định thiết bị, máy móc và cải thiện điều kiện lao động.
Xây dựng phương án phòng ngừa và xử lý sự cố, bao gồm tai nạn lao động và tình huống khẩn cấp.
Thực hiện đầy đủ các biện pháp này giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, giảm rủi ro và tạo môi trường làm việc an toàn.

Như vậy, XSAFE đã tổng hợp những nội dung cốt lõi về các quy định an toàn lao động, nhằm giúp doanh nghiệp và người lao động hiểu đúng, thực hiện đúng và chủ động phòng ngừa rủi ro trong quá trình làm việc. Việc tuân thủ an toàn lao động không chỉ giúp giảm thiểu tai nạn mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, ổn định và bền vững.
Xem thêm tại đây: